Voordat Jezus naar zijn Vader God in de hemel vaart zendt Hij zijn leerlingen er op uit, om aan alle volken de Blijde Boodschap te verkondigen. Tot nu aan toe, 2008, ook in Nederland. Het bisdom Rotterdam gaf ons bij haar jubileum een brochure met bovenstaande titel; en daar onder: `om het missionaire vuur in de parochies aan te wakkeren.’
Onze parochies in de dorpen liggen midden in het Groene Hart met weide- en bouwland, plassen, bruggen en molens. Met eeuwenoude geloofsgemeenschappen, ook vandaag de dag levendig omdat mensen er samen proberen Kerk te zijn: het Evangelie delen en waarmaken. Als pastor werk ik er, in de zeven parochies van De Regenboog. Vanuit een team dat samen verantwoordelijkheid draagt voor het geheel van de pastorale zorg; daarbinnen heb ik taken in sacramentencatechese en vrijwilligersbeleid, en ben ik referent in de parochie Johannes Geboorte in Zevenhoven en de Nicolaasparochie in Nieuwveen.Nu acht jaar geleden hebben de parochies hun krachten gebundeld, in de lijn van het bisdombeleid `Samenwerking geboden’. De besturen overleggen, en in de meeste parochies is een `pastoraatsgroep’ van de grond gekomen die o.l.v. de pastor mede zorg draagt voor het pastoraat in brede zin. Deze mensen kennen de plaatselijke situatie goed, vangen signalen op en sturen andere vrijwilligers aan. Tussen de parochies zijn er vormen van samenwerking ontstaan; werkgroepen weten elkaar te vinden. Al met al is de federatie een impuls tot vernieuwing. Wat niet op één plek kon, kan wel als je het samen doet. Waar de ene parochie goed in is, daar kan de ander zijn voordeel mee doen: nieuwe verbindingen, nieuwe inspiratie. Ook al heeft elke gemeenschap een eigen kleur en zijn de mensen het liefst dicht bij huis - betrokken en vertrouwd -, de verbondenheid als kerk is vanzelfsprekend.
Toch is het alleen maar eerlijk om ook de moeite te noemen van mensen om het oude vertrouwde los te laten en verwachtingen bij te stellen. Misschien is er zelfs sprake van een `rouwproces’. Er is niet meer de ene `eigen’ pastoor, maar wisselend verschillende voorgangers. Gewijd, toegewijd, man, vrouw; op meer afstand dan vroeger. Van ons pastores vraagt het een andere houding, en een steeds afstemmen in nieuwe situaties, met verschillende mensen. `Pastoraal nabij-zijn’ niet alleen in een tweegesprek maar in álle contacten en bij alle taken. `Geestelijke leiding’ is basis voor ál je doen en spreken en werken.
De toekomst ligt voor ons, met opnieuw vragen zoals: hoe kunnen we goed en waarachtig kerk zijn in 2020, en verder? De kerkbetrokkenheid neemt af, al groeít de belangstelling voor spiritualiteit en zoeken vele mensen naar zin en Zin. Het aantal professionals neemt niet toe. Hoe dan tóch Gods Goede Nieuws voor alle mensen waarborgen? Present stellen, we hebben immers een boodschap voor de wereld? Hoe `missionair kerk zijn’? Voordat we een nieuwe ronde van samenwerking in gaan – clustervorming -werd de parochies gevraagd om bij zichzelf te rade te gaan. Met elkaar te praten: hoe zien we onszelf als parochie, hier? Naar wie richten we ons? De eigen kring of juist naar buiten? En hoe werken we met het Evangelie? Leggen we het uit, of gaan we met anderen in dialoog, op ontdekking? Waar staan we in het `missionaire speelveld’ van de samenleving en hoe? Zijn we als een rots: stevig, met duidelijkheid en houvast? Of herkennen we ons als uitvalsbasis: plek waar je kracht opdoet, geestelijk voedsel om je taak buíten te kunnen doen? Een ander beeld is de vrijplaats waar levens- en zinvragen gesteld worden; een vindplaats waar je mag zijn wie je bent. Nog een ander is de stem in het gebeuren: de parochie die meedoet en betrokken is bij maatschappelijke vragen met een eigen, herkenbaar geluid. Welk beeld past ons als parochie? Zo’n gesprek daagt uit tot verdieping en om kritisch en met nieuwe ogen te kijken. Zijn we echt goed in wat we denken te zijn? Wanneer wel of niet? Zijn er valkuilen? Welke richting gaan we op, wat is ons `werkwoord’? Voor een levend missionair vuur in de geloofsgemeenschap is beweging nodig. Als je goed weet waar je staat, vóór welke mensen en met wie je parochie bent, dan geeft dat vertrouwen; en daarmee kan je goed samenwerken. Uit liefde voor de Bron, en voor de wereld waarin we leven mét dat Goede Nieuws, kun je echt de Weg gaan die Jezus zelf is.
Een nieuwe schaalvergroting komt er aan. Organisatie ja, en meer . Het is ook de uitdaging -steeds weer- om níeuw kerk te zijn, anders. `Missionair’ is het leidende woord: open naar de samenleving, zichtbaar. Het andere zal ‘m zitten in pastoraat op maat, schaalverfijning; in de lokale netwerken van gelovigen inspelen op actuele behoeften. Voor de pastores betekent dit een specialiseren. Niet meer op alle plekken alles in de volle breedte doen. Maar: elkaar aanvullen als team, voor een groter gebied.Voor de parochianen betekent het bewustwording: hoe kunnen en willen wij kerk zijn, zo goed mogelijk, hier op deze plek? De pastores zíjn er, wat kunnen we zelf? Nou.., zorg en aandacht geven aan elkaar en anderen in nood. Het Evangelie doorvertellen en opnieuw open maken met kinderen en jongeren, het vóórleven. Geloof en leven vieren in het Licht van Christus. Gemeenschap en verbondenheid opbouwen in naam van God. `Kan dat dan?’ Mijn antwoord is: ja, met elkaar en anderen – doeners, denkers, bidders -en vertrouwen in de werking van de Geest. pastor Beenakker-Voorn
